Maria Montessori là một nhà khoa học và nhà giáo dục tiên phong, người đã truyền cảm hứng cho các giáo viên, cha mẹ trên toàn cầu với phương pháp Montessori ưu việt. Hơn 100 năm qua, di sản của bà để lại đã giúp nuôi dưỡng 1 thế hệ trẻ em toàn cầu tự do trong khuôn khổ, tự lập và hạnh phúc.

Maria Montessori

1. Người phụ nữ tự tin và giàu nghị lực: Từ bác sĩ nhi khoa trở thành một nhà giáo 

a. Maria Montessori là ai?

Maria Tecla Artemisia Montessori sinh ngày 31 tháng 8 năm 1870 tại thị trấn Chiaravalle, Italy trong một gia đình nề nếp. Bà lớn lên trong một môi trường với nhiều tư tưởng bảo thủ với thân phận người phụ nữ. Maria không được chiều chuộng như một tiểu thư mà phải tự lập, tự lao động, học tập.

Năm 14 tuổi, bà chuyển đến Rome cùng gia đình và theo học tại viện kỹ thuật vốn chỉ dành cho các nam sinh. Bà là một mẫu người có chí tiến thủ cao, đam mê tri thức và luôn nỗ lực và cố gắng hết mình để chạm tới thành công.

b. Maria Montessori cuộc đời và sự nghiệpcuộc đời và sự nghiệp

  • Người phụ nữ đầu tiên nhận bằng bác sĩ tại Ý

Dù cho cha mẹ hướng trở thành một nhà giáo nhưng Maria lại mơ ước trở thành một kỹ sư. Tuy nhiên sau đó bà lại trở thành sinh viên y khoa – những nghề rất lạ lẫm với phụ nữ thời bấy giờ.

Vượt qua bao nhiêu rào cản và định kiến, Maria là nữ sinh viên duy nhất được nhận vào học khoa Y của Đại học Rome vào năm 1890. Bà đã nỗ lực học tập và trở thành người phụ nữ đầu tiên nhận bằng Bác sĩ ở nước Ý vào năm 1896 (khi bà 26 tuổi).

  • Từ bác sĩ nhi khoa trở thành một nhà giáo

Trong suốt thời gian làm bác sĩ, bà thường thăm khám cho các trẻ em chậm phát triển trí tuệ. Và mối duyên từ một bác sĩ đến một nhà giáo của bà cũng bắt đầu từ đó. Bài mong muốn có thể mang đến những giá trị giáo dục tích cực cho trẻ, giúp các em khắc phục những vấn đề tâm lý.

Bà không ngừng nghiên cứu các ghi chép về vấn đề giáo dục trẻ của 2 bác sĩ người Pháp Itard và E.Seguin. Bà nhận thấy các phương pháp thử nghiệm của họ đều tạo ra những thành công nhất định trong giáo dục trẻ.

Năm 1906, bà từ bỏ công việc của một giáo sư đại học và bác sĩ y khoa để dành toàn bộ tinh thần, thời gian chăm sóc, dạy dỗ những đứa trẻ trong một khu lao động nghèo khổ nhất thủ đô Roma. Đây cũng chính là mô hình đầu tiên của “Nhà trẻ thơ” (“Casa Dei Bambini”) được bà sáng lập vào năm 1907.

  • Những thành công đầu tiên trong vai trò của một nhà nghiên cứu giáo dụcNhững thành công

Nhà trẻ Casadei Bambini khởi đầu với khoảng 60 trẻ. Các trẻ em tại đây được dạy theo phương pháp mới. Các em được tự do vui chơi và quan sát, có thể làm những gì mình nghĩ ra và yêu thích nhất.

Maria lùi lại quan sát và gợi ý hoặc ghi nhận những thành quả của các em. Bà tạo ra nhiều hoạt động giáo dục với giáo cụ cho trẻ, phù hợp với từng lớp học. Bà nhận ra rằng những đứa trẻ tiếp xúc một cách rất hứng thú và tập trung một cách đáng kinh ngạc.

Những trẻ em theo học tại Casadei Bambini có sự vượt trội hơn hẳn về trí tuệ so với các trẻ cùng trang lứa theo học nơi khác, không còn nghịch phá mà rất lễ phép, ngoan ngoãn. Các em biết đọc, biết viết, biết chào hỏi, cư xử lịch sự, ngăn nắp khiến nhiều ngạc nhiên.

Cũng từ đây, Maria nảy ra ý tưởng nghiên cứu phương pháp giáo dục chủ yếu thiên về trực quan thực hành, trong đó trẻ em được tự do quan sát và phát huy tính sáng tạo trong học tập theo đúng tiềm năng của bản thân.

  • Sự khởi đầu thành công của phương pháp Montessori

Dựa trên quan sát và quá trình làm việc với trẻ, Bà Maria Tecla Artemisia Montessori đã nhận thấy rằng trẻ nhỏ từ 0-6 tuổi rất nhạy cảm với những biểu hiện sau:

– Chúng có thể tiếp nhận nhanh chóng các thông tin từ môi trường sống xung quanh.

– Chúng thích lặp lại, thích trật tự, yên tĩnh, thích việc hơn vui chơi và cảm thấy thỏa mãn với công việc mình làm mà không cần làm vì phần thưởng.

– Chúng chọn tự do, chúng có kỷ luật mang tính tự phát; có danh dự cá nhân, có lòng tự trọng rất cao.

– Những đứa trẻ từ 4 – 5 tuổi thì lại tự nhiên bộc phát cảm hứng viết chữ khi không có sự hướng dẫn của người lớn..

Căn cứ vào các đặc điểm này, bà đã phát triển thành công phương pháp Montessori. Phương pháp giáo dục đáp ứng các nhu cầu của trẻ cũng như thỏa mãn tính nhạy cảm của trẻ trong giai đoạn đầu đời. Căn nhà Casadei Bambini đã đi vào lịch sử khi trở thành cái nôi của phương pháp giáo dục Montessori nổi tiếng toàn cầu như hiện nay.

Tính đến năm 1925, tại Mỹ có hơn 1.000 trường học Montessori được mở cửa hoạt động. Tiếp đến Maria chủ trương mang phương pháp Montessori đến nhiều nơi trên khắp thế giới. Tại Ấn độ, bà phát triển chương trình “Giáo dục vì Hòa bình” và nhận được 2 đề cử cho giải Nobel Hòa Bình.

2. Nhà khoa học giáo dục vĩ đại mang đến cuộc cách mạng giáo dục hiện đại

a. Phương pháp Maria MontessoriPhương pháp Maria Montessori

Phương pháp Montessori hình thành từ sự tiếp thu ý tưởng của 2 y sĩ người Pháp là Jean-Marc-Gaspard Itard và Édouard Séguin. Họ đã tiến hành nhiều thực nghiệm ở trẻ khiếm khuyết về học lực. Kết hợp với quá trình thực nghiệm và quan sát trẻ của bà Maria Montessori.

Triết lý giáo dục Montessori đề cao tính tự chủ trong học tập của trẻ ở giai đoạn trước 6 tuổi. Giáo viên cung cấp giáo cụ học tập để học sinh tự cảm nhận, trải nghiệm, tự lựa chọn hoạt động thu hút nhất.

Trẻ không bị bó buộc vào khuôn phép, quy định cứng nhắc như giờ học truyền thống. Các bé tự do di chuyển, tương tác, kết giao, học hỏi bạn bè để giải quyết các vấn đề phát sinh.

Montessori đánh giá học sinh không dùng bài kiểm tra và điểm số. Các đánh giá qua xem xét hồ sơ học tập do học sinh tự tạo và các ghi chú, quan sát của giáo viên để tìm ra hướng giúp trẻ tiến bộ. Từ đó trẻ dễ dàng rèn luyện kỹ năng, tiếp thu kiến thức, phát triển trí tuệ một cách toàn diện.

Những phương pháp giáo dục hiệu quả khác cho con?

b. Di sản của Montessori

Những năm đầu thế kỷ 20, phương pháp Montessori trở nên thịnh hành. Vào những năm 1940 Montessori trở nên suy thoái và lại tiếp tục phát triển sau đó 20 năm (năm 1960). Đến thời điểm hiện tại phương pháp này ảnh hưởng rõ nhất ở các trường mầm non và trường giáo dục đặc biệt.

Maria Tecla Artemisia Montessori không đăng ký thương hiệu cho phương pháp giáo dục Montessori. Vì vậy bất cứ cơ sở giáo dục nào đều có thể sử dụng rộng rãi tên cũng như phương pháp trong đào tạo. Montessori trở thành di sản của bà, là triết lý sống mãi tại nhiều quốc gia trên toàn cầu.

3. Phương pháp Montessori đến Việt Nam

Tại Việt Nam, phương pháp Montessori bắt đầu xuất hiện tại Việt Nam từ năm 2003. Từ đó mở ra cơ hội trải nghiệm phương pháp giáo dục quốc tế để tối ưu sự phát triển toàn diện cho trẻ em Việt.

Hiện nay, ở nước ta có hàng trăm trường mầm non tư nhân áp dụng phương pháp Montessori ở các tỉnh, thành phố lớn như Hà Nội, Hải Phòng, Hạ Long, Thái Bình đến Tp. Hồ Chí Minh. Trong đó, Hệ thống Trường Mầm non Sakura Montessori là một trong những đơn vị tiên phong đặt nền móng phương pháp Montessori tại Việt Nam.khoa học và bài bản với đầy đủ các lĩnh vực

Tôn trọng những triết lý giáo dục của Maria Montessori, Sakura Montessori áp dụng Montessori khoa học và bài bản với đầy đủ các lĩnh vực: Toán học, Ngôn ngữ, Thực hành cuộc sống, Giác quan, Văn hóa (Khoa học, Lịch sử, Địa lý). Trẻ được lĩnh hội kiến thức thông qua các giáo cụ trực quan, sinh động dưới sự hướng dẫn của giáo viên. Giáo viên sẽ chỉ những người trợ tá đắc lực của trẻ.

Từ đó, Sakura Montessori giúp trẻ phát huy tối đa tiềm năng của bản thân cũng như đạt được các kĩ năng như tự lập, kỷ luật, hợp tác linh hoạt, tình yêu thương…

Cuộc đời và sự nghiệp của bà Maria Montessori có ảnh hưởng lớn đến sự thành công của phương pháp Montessori ở hiện tại. Tâm huyết của bà đã tạo thành bước đột phá trong nền giáo dục trên toàn cầu. Hãy để phương pháp giáo dục sớm Montessori hỗ trợ trẻ xây dựng nền tảng vững chắc cho cuộc sống tương lai.